Leestijd: 7 minDoor Daniëlle van den Brun
Aan veel getallen hangt een bijzondere betekenis. Net zoals we zelf hebben bedacht dat dertien een ongeluksgetal is, heeft God ook betekenissen aan cijfers gegeven in de Bijbel. Want waarom waren er twaalf discipelen en is het toeval dat Jezus precies veertig dagen in de woestijn was? Hieronder lees je waar je de meest voorkomende cijfers in de Bijbel tegenkomt en wat die getallen je vertellen.
Toen ik, Daniëlle, me een paar weken geleden verdiepte in de veertigdagentijd, zocht ik voor de grap op in welke bijbelverhalen we dit getal kunnen vinden. Wat blijkt: in bijna alle bekende Bijbelverhalen komt veertig wel een keer voorbij. Toeval? Bij God natuurlijk nooit! Als God een speciale betekenis heeft voor het getal veertig, hoe zit dat dan bij de andere cijfers die je vaker tegenkomt? Wat probeert God ons te vertellen?
Tijdens dit onderzoekje belde ik theoloog Reinier Sonneveld op. Hij gaf een goeie disclaimer die je even gelezen moet hebben, voordat je verdergaat. “Als het gaat over cijfers in de Bijbel, zijn daar veel verschillende visies en opvattingen over. In veel gevallen is een getal een lijntje of knipoog naar een ander verhaal uit de Bijbel, maar een geheime betekenis moet je er niet achter zoeken.”
Met het getal één wordt vaak God bedoeld. Je leest wel eens: de Heer is één. Dat wil zeggen dat God een geheel is, uniek, er geen tweede God is of dat hij een eenheid is.
Bij drie denk je natuurlijk gelijk aan de drie-eenheid (Vader, Zoon en Heilige Geest). Het getal betekent dat iets compleet is (net als de getallen zeven en twaalf).
Daarnaast heeft het een tweede betekenis. Als je leest in de Bijbel dat iets drie keer gebeurt, dan is er vaak iets bijzonders aan de hand. Noach laat bijvoorbeeld drie keer een duif uitvliegen om te zien of de aarde weer droog is en God roept de jonge Samuel drie keer als hij ligt te slapen. Daar waar je ‘drie’ leest, is God aan het werk.
Zes is het getal van imperfectie of onvolmaaktheid. Het is het getal dat voorafgaat aan zeven: het getal van de volledigheid (maar daar lees je zo over). God schiep de wereld in zes dagen en op de zevende dag rustte hij. Dag zes was dus de schepping zonder rust. In Openbaring (het laatste boek van de Bijbel met voorspellingen over de toekomst) lezen we ook dat 666 het getal van de duivel is... brrrr. Zullen we snel doorgaan naar mijn favoriete getal?
Het staat voor compleetheid: iets is helemaal af. Bijvoorbeeld de schepping die helemaal af was, inclusief welverdiende rust, na zeven dagen. Ook bijzonder dat je in het boek Mattheüs leest dat Jezus ons oplegt om de mensen die ons pijn doe zeven maal zeventig keer te vergeven. Daarmee bedoelt hij eigenlijk oneindige (complete) vergeving. Vooral in het boek Openbaring barst het van de zevens: 7 gemeentes, 7 sterren, 7 zegels, 7 horens, 7 ogen, een monster met 7 koppen, 7 engelen, 7 trompetten, 7 plagen, 7 donderslagen en zo gaat het nog een tijdje door.
Acht is het getal van een nieuw begin. Het komt na zeven (wat betekent dat iets af is). In de Joodse traditie worden jongetjes altijd besneden op de achtste dag. De besnijdenis is een fysieke ingreep waar de voorhuid van de penis wordt verwijderd. Het heeft hygiënische en culturele redenen, maar in dit geval was het vooral een manier om te laten zien dat God een verbond met de Israëlieten had gesloten. Deze afspraak ontstond al tussen God en Abraham, duizenden jaren voordat Jezus geboren werd.
Tien laat zien dat iets perfect is, net als wanneer je een tien haalt voor een toets: je hebt niks fout! Ook de tien geboden zijn perfect en compleet. Jezus vertelt een mooie vergelijking met een vrouw die tien muntstukken heeft en er eentje kwijtraakt. Ze haalt haar hele huis overhoop om het tiende muntstuk weer te vinden, zodat het compleet is (Lucas 15: 8-10).
Twaalf is het getal van, daar heb je hem weer, de compleetheid of totaliteit. Er zijn bijvoorbeeld twaalf discipelen en twaalf stamvaders van Israël. Zou het toeval zijn dat er twaalf maanden in een jaar zitten en dat twee keer twaalf uur een dag is?
Als je veertig tegenkomt in de Bijbel, is dat vaak een periode: veertig dagen, veertig nachten, veertig jaar. Het gaat dan om een periode waarin er gereflecteerd moet worden of de mensen in de Bijbel zich moeten voorbereiden op iets.
Reinier: “Alle getallen hebben hun wortels vooral in de Joodse traditie liggen. In de verhalen over Jezus’ leven komen bijvoorbeeld getallen voor die ook al in het Oude Testament aanwezig waren. Getallen geven dus soms verbanden aan tussen verschillende verhalen, zoals je al eerder hebt kunnen lezen. Als je die verbanden leert herkennen in de Bijbel, kunnen sommige verhalen een diepere betekenis voor je krijgen.”
BRON: C. Letermen, Oude Sporen, University of Groningen
Raad het Bijbelfiguur: ’Ik ben met een wildvreemde vrouw getrouwd’
