Leestijd: 7 min
Een meisje op een bouwkunde opleiding of een jongen die graag kapper wil worden; in 2021 kan en mag dat gewoon, maar toch lijkt studiekeuze in Nederland nog best traditioneel te gaan. Oud-stagiair Anouk gaat uitzoeken waar studiekeuze door wordt gevormd. Van begin tot eind, van kleuter tot student. Vandaag het laatste deel: Anouk legt uit waarom jij je hart moet volgen tijdens het kiezen van een studie.
Tijdens mijn zoektocht naar antwoorden en na het aanhoren van alle verhalen en levenswegen van iedereen in deze serie, had ik voor mijn gevoel een compleet lijstje. Ik begon de kronkels van studiekeuze te snappen. Dat je ouders en je omgeving echt een belangrijke rol kunnen spelen, dat het aanbod van studies zo immens groot is en dat er inderdaad nog hele scheve opleidingen bestaan in Nederland, die langzaam hun weg naar een gelijke man/vrouw verhouding aan het vinden zijn. Dat is het, toch?
Heel veel jongeren volgen niet hun hart
Nog niet helemaal. Tijdens een spontaan gesprek met Miranda, mijn Nederlands docent van de middelbare school, ontdekte ik een ander belangrijk detail. Namelijk angst. Niet de angst voor je ouders, voor een nieuwe stad of een nieuwe school, maar angst om jezelf te zijn. Je studiekeuze laat namelijk, als je kiest wat je écht wilt, een groot deel van jezelf zien en dat vinden veel leerlingen spannend. ‘’Mensen gaan heel erg voor zekerheid en dat vind ik zonde. Als je niet mag kiezen voor wie je bent of van wat je houdt, dan is dat vreselijk. Heel veel jongeren volgen niet hun hart en dat heeft echt te maken met invloed van buitenaf.’’
Als ik naar mezelf en mijn eigen studiekeuze kijk, kan ik mij daar wel in vinden. Ik had geluk dat niet een, maar zelfs twee vriendinnen dezelfde opleiding wilden volgen, Journalistiek in Zwolle. Een uur met de bus en dan nog een uur met de trein; volgens vrienden was ik gek. Waarom koos ik niet gewoon voor een opleiding in Groningen? Als ik deze stap alleen moest maken was ik waarschijnlijk ook echt in Groningen gebleven, maar ik was niet alleen en dat bepaalde voor mij heel veel.
Toch heeft niemand mij ooit het gevoel gegeven dat ik niet mezelf kon zijn in mijn interesses en dromen. Als ik geen journalistiek had gekozen, was ik waarschijnlijk ergens op een kunstacademie beland. Maar niet jezelf durven zijn is helaas voor veel middelbare scholieren een steeds groter probleem aan het worden. ‘’Er zijn weinig leerlingen die stevig in hun schoenen staan en zichzelf zijn. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de jongens van nu, dan zie je dat zij veel ijdeler zijn geworden."
"Het is heel belangrijk geworden dat je er mooi en goed uit ziet, maar de buitenkant is echt een masker van de binnenkant. Dan moet je kijken waar iemand het masker af durft te zetten en toont wie diegene werkelijk is. Jongens die bijvoorbeeld de zorg in willen zie ik vaak genoeg geplaagd worden door andere jongens, maar als dat je hart is doet dat pijn. Je wijst dan eigenlijk iemand af om wie hij is en wat hij wil zijn.’’
Alles moet sneller, maar nog steeds even goed en het liefst nog beter
Een onderliggende oorzaak is, volgens Miranda, de maatschappij. Zo’n woord waar we al onze problemen op gooien, maar als je er goed naar kijkt is dat ook niet heel gek. We hebben deze maatschappij met elkaar gevormd, dus eigenlijk komt het altijd als een soort boemerang bij ons terug. ‘’Toen ik op zwangerschapsverlof ging zei een collega tegen mij, ‘’Miranda, je stapt nu uit deze trein, maar straks stap je weer in en raas je gewoon weer 120 kilometer per uur door. Het is aan jou de keuze of je instapt, maar als je instapt ga je 120 kilometer per uur, als je uitstapt is het nul en daartussenin is niks.’’ Dat is wat de maatschappij tegenwoordig met je doet; alles moet sneller, maar nog steeds even goed en het liefst nog beter.
De lat ligt extreem hoog en heel veel jongeren kunnen niet aan die lat voldoen, maar niemand durft te zeggen ‘’Hey, hier ben ik, hier sta ik voor, dit is wat ik wil en dit is wat ik kan’’, want dat risico is te groot. Als je afwijkt van het 'normale' hoor je er niet bij. Maar wat is normaal? Dat is de norm die jij eraan vasthangt. We zijn allemaal normaal en uniek. Iedereen heeft een talent of iets bijzonders, maar het mag er simpelweg niet zijn. Daardoor zie ik leerlingen op school wegzakken, burn outs krijgen of in een depressie vallen. Dan ben je zo jong en al zo kapot, dat kan gewoon niet. Ik heb een keer een meisje van het toilet moeten trekken die er niet meer wilde zijn. Dan ben je zo jong en dan heb je al zoveel meegemaakt dat je hebt besloten dat je er niet meer wil zijn.’’
Daarbij komt ook dat ouders tegenwoordig allebei een inkomen moeten hebben om het gezin te onderhouden. ‘’Dan krijg je dat er thuis niemand meer is die zijn kind opwacht en vraagt hoe zijn dag was. We communiceren toch allemaal via onze mobiel en we creëren daardoor onze eigen wereld. In die eigen wereld gelden onze eigen regels en als bijvoorbeeld mijn regels, normen en waarden anders zijn dan die van jou, dan praat ik niet meer met je, dan ga ik er gewoon tegenin.
Als je niet binnen een bepaald beeld van een ander past wordt je meteen weggecijferd en dat is wat ik steeds vaker zie gebeuren. Kijk maar eens naar de mensen die zich uitspreken tegen onrecht; die worden meteen met de grond gelijk geslagen. Je mag nergens meer je eigen mening over vormen, want je moet met de rest van de maatschappij meegaan. Daarom vind ik het zo mooi om te zien dat er ook leerlingen zijn die zichzelf durven te zijn of andere leerlingen een complimentje geven omdat ze zichzelf durven te zijn. Helaas is dat nog zeldzaam.’’
We moeten elkaar leren accepteren, respecteren en iedereen zichzelf laten zijn
De thee is op en het gesprek duurt al veel langer dan we allebei van plan waren, maar een ding is volgens Miranda zeker: ‘’We moeten elkaar leren accepteren, respecteren en iedereen zichzelf laten zijn, maar dat is gebeurt niet. Dan is het heel moeilijk om te kiezen wat jij wilt studeren of wat jij wilt doen met je leven. Je laat het dan voor wat het is en gaat maar met de rest mee. Maar het is juist belangrijk om in dat geval naar voren te stappen en tegen al die principes in te gaan, te staan voor wie je bent en je hart te volgen.’’
En hey, neem het van mij aan; al die klasgenoten die moeilijk doen om JOUW keuze spreek je over vier jaar echt niet meer. Dus doe in dat geval gewoon waar jij van droomt en wie weet sta jij over een paar jaar ook op de site van BEAM met je eigen, unieke studieverhaal en een lach van oor tot oor, omdat je hebt gekozen wat JIJ wilt doen. Wij zijn hoe dan ook trots op je.
