Ik dacht continu: schiet op, schiet op, schiet op!

Toen ik eenmaal buiten stond en zag dat de zolderramen eruit sprongen, wist ik: dit is menens. Toch ging ik nog steeds niet van het ergste uit, misschien is dat een beschermingsmechanisme. Ik schoot in de bevriesstand, weet ik nog, al dacht ik wel continu: schiet op, schiet op, schiet op! Want ik wist dat m’n broertjes daar nog lagen. Achteraf hoorden we dat ze door koolmonoxidevergiftiging om het leven zijn gekomen; ze lagen er rustig bij.”

Leven alsof het de laatste dag is

Die nacht des onheils, in 2009, lag de zolder vol kleren. Een simpele kortsluiting veroorzaakte een brand die in korte tijd het huis in Kampen ruïneerde. Jeremy (8), Jeftah (6), Mattanja (4) en Yiron (1) overleefden het niet. Een dergelijk trauma draag je voor altijd met je mee, zegt Yosheva tijdens een wandeling op een dijkje achter haar nieuwbouwwoning in Kampen. “Toch zou ik mezelf wel gelukkig noemen. Ik heb een fijne man en een fijn huis. Of de glans eraf is? Nee, ik zou eerder het tegenovergestelde zeggen. Ik dacht altijd recht op van alles te hebben, terwijl ik me door het plotselinge wegvallen van mijn broertjes veel bewuster ben geworden van wat ik elke dag krijg. Alles is een cadeau geworden.

Soms denk ik dat het ergste nog moet komen, qua rouw. Het is zo groot dat ik er ook niet bij kom

Mensen zeggen weleens: hoe zou je leven als je wist dat het je laatste dag was? Precies zo leef ik nu: meer in het moment, ik vergeef sneller, rijkdom is niet meer belangrijk. Ik dender nog steeds mee in de trein van het leven en de sleur, maar ben me er sneller van bewust dat ik maar één leven heb en niet weet wanneer het stopt. Mijn leven delen en anderen liefhebben, dát is wat me nu gelukkig maakt. Even een taart voor iemand bakken, een belletje doen, op een kind passen, daar leef ik nu voor.”

Is de rouw vier keer zo erg als je vier broertjes verliest?

“Daar ben ik nog niet achter. Heel eerlijk: soms denk ik dat het ergste nog moet komen, qua rouw. Het is zo groot dat ik er ook niet bij kom. Ik heb m’n broertjes niet meer mogen zien, het leek de hulpverleners beter als wij de mooie herinneringen koesterden. Dat helpt psychologisch niet mee om te beseffen wat er is gebeurd.

Toen het gebeurde, was ik vijftien, een zoekende tiener. De eerste weken was ik in shock. Ik vluchtte in boeken lezen, fantasieverhalen. Vermoedelijk stond ik in de overlevingsstand. Mijn ouders hebben vanwege hun strenge geloofsovertuiging ook nooit ruimte gecreëerd om te rouwen. Ze zeiden dat m’n broertjes op een goede plek waren en vonden dat we niet hoefden te treuren als mensen zonder hoop. Als tiener zocht ik het verdriet niet op, want ik wilde m’n moeder niet aan het huilen maken.”

Lees hier het hele artikel van onze collega's van Eva

• 

  “We zetten de kerk in de fik, met jou erin”

  “We zetten de kerk in de fik, met jou erin”