Belangrijk om te weten: je hoeft niet pas rust te pakken of een dag vrij te nemen als je oververmoeid bent en de stress je te veel wordt. Juist om te voorkomen dat je op een gegeven moment met een burn-out thuiszit, mag je nu al genoeg rustmomenten voor jezelf inbouwen. Niet eindeloos doorgaan, maar ook stilstaan. Daar kan redacteur Femke over meepraten: “Vorig jaar was ik zo druk met de voorbereidingen voor de EO-Jongerendag, dat ik was vergeten dat ik vakantie kon nemen. Hierdoor had ik mezelf een beetje overwerkt. Daar kwam ik achter toen ik op een onverwacht moment opeens heel hard moest huilen. Later kreeg ik nog een paniekaanval. Daardoor heb ik echt geleerd dat het belangrijk is om te ontspannen, ook als je veel dingen doet die leuk zijn.”  

Goddelijke rust

Het bekendste bijbelse voorbeeld van rust nemen is dat God zelf, na zes dagen werken aan de schepping, een dag apart zet om rust te nemen. Het woord ‘rusten’ betekent ook wel ‘staken’; letterlijk: het werk neerleggen. Ook wanneer er nog genoeg te doen is. Waarom? Om op adem te komen en weer verfrist te raken, zegt Exodus 31, vers 16-17: “Generatie na generatie moeten de Israëlieten de sabbat in acht nemen en vieren. Voor Mij en hen is die dag een teken van een eeuwigdurend verbond, want in zes dagen heeft de Heer de hemel en de aarde gemaakt, en de zevende dag heeft Hij gerust om op adem te komen.” De sabbat is een wekelijkse rustdag voor de Joden. Maar ook als niet-Jood ben je gemaakt naar Gods evenbeeld. Daarom geldt die rust ook voor jou en mij.  

Redacteur Jelte: “Vorig jaar begon ik met werken bij BEAM. Ik overschatte hoeveel tijd ik had en noemde mezelf de ‘koning van de dubbele afspraken’. Een beetje lacherig natuurlijk, maar in werkelijkheid was dit een stuk minder leuk: ik stelde vrienden, mijn vriendin en mezelf teleur. En God, omdat ik te onverantwoordelijk omging met mijn tijd en geen momenten meer nam voor rust en voor God.” 

Sabwat?

De sabbat waarover het in Exodus gaat, is dus bedoeld om het werk een dag lang neer te leggen en je weer te richten op God. Veel mensen kiezen ervoor op zondag hun rustdag te houden, omdat ze dan naar de kerk gaan. Je richten op God: check!  

‘Het werk neerleggen’ betekent voor jou wellicht dat je geen huiswerk maakt en niet aan de slag gaat bij je bijbaantje. Dat kan tot gevolg hebben dat je op een doordeweekse dag iets meer werk hebt te doen, om op zondag vrij te zijn. Maar God drukt ons echt op het hart dat een vrije dag verstandig is. Trouwens, het is ook een goed smoesje om het opruimen van je kamer een dagje uit te stellen: “Nee, mam, ik mag niet schoonmaken op de rustdag.”  

Het lukt me niet!

Ik hoor je denken: soms kán ik gewoon geen dag vrij nemen. Als je bijvoorbeeld een toetsweek hebt, is de kans groot dat je op zondag ook gewoon wilt leren. Een dag vrij nemen voelt op zo’n moment onmogelijk. Hoe zit het dan met die rustdag? In Exodus 34:21 staat: “Zes dagen lang mag je werken, maar op de zevende dag moet je rust houden, ook in de ploegtijd en in de oogsttijd.” Dus juist op de drukste momenten van het leven (toentertijd de ploeg- en oogsttijd op het land) vraagt God van jou om je rust te pakken. En ook vanuit de psychologie kunnen we wel concluderen: juist dán mag je rust nemen. Het is goed om op te laden voor de nieuwe week die voor je ligt en de uitdagingen die daarbij komen kijken. 

Nu je dit weet, kan het alsnog voorkomen dat je íéts moet doen op je rustdag. Dat is prima, zolang het maar een uitzondering blijft en niet de regel wordt.  

Hoe kom ik tot rust?

Wat jou rust geeft, is afhankelijk van wie je bent, hoe je in elkaar zit en wat je leuk vindt. Wat de een namelijk energie geeft, kan de ander juist stress geven. Ben jij een introvert persoon, dan laad je op door alleen te zijn of tijd door te brengen met je kleine vertrouwde groep vrienden en familie. Ben je een extravert persoon, dan haal jij je energie vooral uit groepen mensen, gezellige feestjes en nieuwe ontmoetingen. Als je weet waar je energie van krijgt, kun je daar op je rustdag rekening mee houden.  

Relax!

Echt tot rust komen, doe je niet door een film aan te zetten of op je telefoon te scrollen. Juist dan blijven je hersenen te actief en geprikkeld om écht goed te kunnen chillen. Maar hoe kun je het dan wél doen? Variatie en concentratie zijn twee belangrijke voorwaarden voor echte rust. Variatie houdt in dat we energie krijgen door iets te doen wat totaal anders is dan wat we normaal doen. Ben je doordeweeks vooral bezig geweest met het lezen van boeken voor school? Ga dan op je rustdag buiten iets actiefs doen. Denk bij concentratie aan activiteiten die al je aandacht vragen. Je gaat er zo in op dat je helemaal loskomt van je zorgen en werk. Of het voor jou nu schilderen, voetballen of muziek maken is; zoek iets wat al je concentratie vergt en iets compleet anders is dan wat je normaal doet. Dan vind je echte rust. Veel ‘chillplezier’!