Net als Noah en Exodus, is ook Risen gemaakt door een een grote, seculiere regisseur en productiemaatschappij: Kevin Reynolds en Columbia Pictures. Religieuze films zijn zo in smaak, omdat ze – vooral in Amerika – commercieel gezien erg interessant zijn. De miljoenen christenen daar vormen een grote afzetmarkt. Op Risen is dan ook niet beknibbeld: het budget was een keurige 20 miljoen dollar. Overigens deed de film het boven verwachting goed in de VS: tijdens het eerste weekend in de bioscopen werden van de 20 miljoen geïnvesteerde dollars er al 12 miljoen terugverdiend. De kruisiging als begin
Risen volgt de (fictieve) Romeinse officier Clavius, gespeeld door Joseph Fiennes. Hij is belast met het bestrijden van joodse opstandelingen en is ‘dus’ ook verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de kruisiging van Jezus, Die in de ogen van de Romeinen vooral een onrustzaaier was. Waar in veel films over Jezus de kruisiging geldt als een soort climax, is dit in Risen juist een van de eerste scenes (Risen wordt door sommige media dan ook gezien als het vervolg op Mel Gibson’s heftige The Passion of the Christ (2004), maar Columbia Pictures doet daar verder geen uitspraken over). Risen brengt dus juist de periode ná de kruisiging in beeld. Op jacht
De baas van Clavius, de welbekende Pontius Pilatus, is blij dat onrustzaaier Jezus is verdwenen, maar dit verandert wanneer Zijn lichaam is verdwenen uit het graf. Clavius krijgt de opdracht om het lichaam zo snel mogelijk terug te vinden. Anders, zo beredeneert Pilatus, gaan de joden nog geloven dat Jezus écht de Messias was… Dat is niet goed voor de rust in het Romeinse rijk en dus gaat Clavius op jacht naar Jezus. Pilatus geeft hem een deadline en Clavius gaat als een doldwaze op zoek door heel Judea. Hij koopt joden om, ondervraagt discipelen en komt stapje-voor-stapje dichterbij Jezus… Meer dan dat zullen we qua storyline niet weggeven! Gewoon je werk doen
De film wordt dus verteld vanuit Romeins perspectief. Dat zorgt voor veel fictieve personages (op Pilatus en de keizers na, worden er in de Bijbel weinig Romeinen bij naam genoemd), maar óók voor een erg interessante invalshoek. Clavius bekijkt Jezus’ hele verhaal namelijk door een objectieve bril; hij is niet voor of tegen Jezus en doet gewoon zijn werk. Het zorgt ervoor dat de Bijbelse gebeurtenissen in Risen weinig gekleurd worden neergezet; je krijgt als kijker ook zelf het gevoel een neutrale toeschouwer te zijn van hoe de kruisiging, wederopstanding en de verwarrende dagen ná de opstanding er ongeveer uit hebben moeten zien. Dit klopt met de intenties van de filmmakers, die in het persbericht beloofden “trouw aan de Schrift” te willen blijven. Dit respect voor de Bijbel proef je ook daadwerkelijk in de film. Het enige afwijkende hierin is de discipel Bartolomeüs, die een beetje als een ‘gekkie’ wordt neergezet. Al zou je hem misschien ook gewoon ‘erg enthousiast’ kunnen noemen… Dat regisseur Reynolds flink wat dollars te besteden had, zie je ook terug in de schitterende decors, prachtige landschappen en prima digitale effecten. Grafisch is Risen dus dik in orde. Toch is Risen zeker geen perfecte film. De Romeinen worden vooral gebruikt als ‘vehikel’ om het verhaal te vertellen, waardoor het eendimensionale karakters blijven. Je komt amper wat over Clavius te weten, waardoor zijn emoties niet goed overkomen. Aan het eind van de film weet je hun namen amper te herinneren. Ook komt de climax van de film (althans, wat wat mij betreft de climax is) veel te vroeg in de film. Dit moment zelf is indrukwekkend, maar zorgt er wel voor dat de tweede helft van de film weinig vaart meer heeft. Dan maken de mooie beelden nog wel wat goed, maar kun je net zo goed de ‘echte’ Bijbel en een bakkie thee erbij pakken… Conclusie
De filmposter van Risen gebruikt – uiteraard – grote woorden: “Ontrafel het mysterie! Wees getuige van de jacht die de geschiedenis van de mensheid veranderde.” Die opgeroepen spanning kan Risen niet waarmaken. Desalniettemin is het een mooie film, uitstekend geproduceerd en met respect voor de oorspronkelijke Bijbelverhalen. Veel meer dan bij bijvoorbeeld Noah het geval was. Mijn advies: ga ‘m zeker zien als je de kans krijgt, maar geef er niet je laatste tientje aan uit! P.S.:
Naast Risen is de andere grote ‘Bijbelse’ productie die dit jaar uitkomt trouwens The Young Messiah (budget: 17 miljoen dollar), een film over de jonge jaren van Jezus. Deze film is twee weken gelden gereleased in de VS en geproduceerd door Chris Columbus, de regisseur van onder andere Home Alone en verschillende Harry Potter-films. Ook wordt er gespeculeerd dat Ridley Scott, de man achter Exodus, zich momenteel op een verfilming van het leven van Koning David stort. Wordt ongetwijfeld vervolgd… Tekst: Rimme Mastebroek