“Het is een soort instinct, de neppe filmpjes van de echte kunnen onderscheiden”, vertelt Marieke. Ze heeft zelf gewerkt als journalist en dus kent ze alle ins en outs als het gaat om nieuws en onderzoek. “Meestal zijn het video’s waarin hele heftige uitspraken worden gedaan, of die mensen bang of boos willen maken. Best logisch dat je erin trapt, omdat er alles aan gedaan wordt om het filmpje zo betrouwbaar mogelijk te laten lijken. Toen ik net begon met TikTok was er nog niemand in Nederland die zulke filmpjes onder de loep nam en dus ging ik ermee aan de slag met de hulp van wetenschappelijk- en eigen onderzoek.”

De gekste complotten

Naast haar TikTok account met ruim negentigduizend volgers, heeft Marieke ook een apart account waar ze alle complottheorieën en beangstigende filmpjes liked zodat het algoritme van TikTok zich daar helemaal op aanpast. Het soort filmpjes dat je liked, krijg je vaker te zien. Dus als je nepverhalen liked, zit al snel je hele TikTok daar vol mee. “Het algoritme is zo aangepast dat je te zien krijgt wat je leuk vindt om je zo lang mogelijk op de app te houden. Dat kan dus ook heel gevaarlijk zijn omdat je dan, net als ik, een TikTok kunt krijgen vol complotvideo’s. Ik zie dingen voorbijkomen die gaan over een platte aarde, dat er een geheime basis is op Antarctica waar wij niet bijkomen of dat The Simpsons de toekomst voorspellen. Het zijn er zoveel dat ik elke dag wel een video zou kunnen maken.”

Wil jij voordat je verder leest testen of jij echt nieuws van fake nieuws kan onderscheiden? Doe de test!

Corona complotten

Soms komen er ook gevoelige onderwerpen voorbij in de TikToks die Marieke maakt. Denk bijvoorbeeld aan complottheorieën en nepnieuws die gaan over de coronavaccinatie. Zo bestaan er filmpjes die beweren dat Hugo de Jonge vier keer een coronavaccinatie heeft gehad en dat er parasieten in het vaccin zouden zitten. “Als ik het over corona heb in mijn video’s roept dat veel emoties op. Ik zou zo’n video niet posten als ik een slechte dag heb, omdat ik echt veel negatieve reacties krijg. Zo denken mensen dat ik betaald word voor die video’s, dat ik mijn ziel verkocht zou hebben of zeggen ze dat ik op een bepaalde lijst zou staan van mensen die in tribunalen moeten komen. Maar dit houdt me niet tegen om de waarheid te blijven vertellen.”

Uit z'n verband

Gelukkig komen er vooral veel positieve reacties op de TikToks die Marieke maakt. “Zo kwam ik laatst een filmpje tegen van een paar Nederlandse moslimmeiden die rozen aan het uitdelen waren met een tekst die beschreef dat ze aanhangers waren van een controversiële Turkse politicus. Er stonden zoveel negatieve reacties onder dat ik op onderzoek uitging. Na wat zoekwerk vond ik het originele filmpje op YouTube. De meiden deelden rozen uit om een positief geluid te laten horen in hun buurt en hadden dus niks te maken met dei Turkse politicus. Ik maakte er een TikTok van en kreeg daarna een bericht van een van de meiden in het filmpje dat ze me heel dankbaar waren.”

• 

  Jottewawee m’kaddesh: dit is wat het populaire TikTok-geluid betekent

  Jottewawee m’kaddesh: dit is wat het populaire TikTok-geluid betekent