Is God een boze God? 😡
Leestijd: 6 minDoor Wilke Stuij
Leestijd: 6 minDoor Wilke Stuij
Begrijpen wie God is, is misschien wel de lastigste zoektocht van je leven, maar ook de mooiste! Om jou te helpen, zoeken we in dit artikel antwoord op spannende vragen: Is God een boze God? En geeft Hij mensen straf?
Wie is God? Dat is nogal een vraag. Wanneer je iemand beter wilt leren kennen, breng je veel tijd met diegene door. Ook kijk je naar iemands karakter: Is hij of zij aardig? Grappig? Snel beledigd of juist makkelijk in de omgang? Liegt-ie weleens of is hij altijd eerlijk? In de Bijbel, in Exodus 34:6, staat een belangrijke tekst waarin God aan Mozes vertelt wie Hij is en wat zijn belangrijkste karaktereigenschappen zijn:
“Ik ben de Heer! Ik ben een goede God. Ik zorg voor de mensen. Ik ben geduldig, trouw en vol liefde.”
Deze omschrijving, die God van zichzelf geeft, is een superbelangrijke tekst geworden in de Bijbel. Het is het meest hergebruikte en geciteerde vers in het hele eerste gedeelte van het boek! De woorden zijn eerst mondeling doorverteld en op een gegeven moment op papier gezet in het Hebreeuws. Dat was de taal die de mensen toen gebruikten om te schrijven. Maar als we kijken naar die Hebreeuwse tekst, is er iets geks aan de hand… Er staat namelijk dit:
God heeft een אפים ארך (vertaling: lange neus).
In het Nederlands is gekozen voor de vertaling ‘God is geduldig’. Dat is een logische vertaling. Maar in het originele Hebreeuws staat er dus letterlijk dat God een lange neus heeft.
Huh? God een lange neus? Wat heeft dat met geduld te maken? Nou, als je in de Hebreeuwse taal zegt ‘de neus wordt heet’, betekent dat dat je boos wordt. Het is een spreekwoord, net als dat we in de Nederlandse taal zeggen dat iemand ‘lange tenen’ heeft als hij zich snel beledigd voelt. In het Hebreeuws betekent ‘een lange neus hebben’ niet dat je een lange neus hebt zoals Pinokkio, maar dat het lang duurt voordat je écht boos bent. Dat is dus wat God over zichzelf zegt: ik kan boos worden, maar het duurt lang, want ik ben geduldig.
De allereerste keer dat in de Bijbel staat dat God boos wordt, is in het 54e hoofdstuk (in Exodus 4:14). Dit terwijl de mensen in Genesis al heel wat domme dingen hebben gedaan! Dus hierin zie je Gods geduld al terug. De eerste keer dat God boos is, is Hij dat op Mozes. Hij geeft hem een opdracht en Mozes zoekt tot vijf keer toe allerlei redenen om eronderuit te komen. Deze vijfde keer is zijn smoesje: ‘God, ik ben niet zo goed in praten, dus ik kan uw boodschap niet doorgeven.’ Er staat dat God boos wordt op Mozes, maar niet dat Hij gaat schelden, dreigen, slaan of manipuleren. God zegt: ‘Weet je wat? Je mag je broer meenemen, hij kan de boodschap vertellen als je dat zelf te spannend vindt.’ God ís boos, maar blijft liefdevol.
Toch geeft God soms ook straf, bijvoorbeeld verderop in dat verhaal met Mozes. Het volk van Mozes wordt als slaaf gebruikt door de farao van Egypte. Mozes zegt, met hulp van zijn broer, dat ze weg willen en niet langer slaaf willen zijn, maar de farao is eigenwijs en laat hen niet gaan. God geeft de farao tien keer de kans om het volk te laten gaan door tien waarschuwingen te geven. Hier zie je weer dat God ‘een lange neus’ heeft, maar op een gegeven moment is zelfs Gods geduld op.
Gods laatste straf is dat Hij de farao aan zijn eigen domme beslissing overgeeft
Waar de farao in de jaren daarvoor alle baby’s van het volk van Mozes heeft vermoord, sterven nu als straf van God alle eerstgeboren jongens van het volk van de farao. Daarna ontsnapt het volk van Mozes via de Rode Zee. God splijt de zee in tweeën terwijl het volk erdoorheen loopt. De farao blijft zich verzetten tegen God en gaat achter het volk van Mozes aan om hen terug te halen. Gods laatste straf is dat Hij de farao aan zijn eigen domme beslissing overgeeft. De farao besluit namelijk de gespleten zee in te rijden met zijn leger, maar op het moment dat het volk van Mozes veilig aan land is, gaat de zee terug naar z’n natuurlijke vorm. De farao en zijn leger verdrinken.
God laat de farao z’n egoïstische plan uitvoeren, ondanks dat hij is gewaarschuwd. Die manier van ‘straf geven’ zien we God vaker gebruiken, ook bij dat volk van Mozes jaren later. Het volk wil de hele tijd andere goden aanbidden, ondanks dat dat niet mag. Ze willen namelijk net zo zijn als de stoere, succesvolle volken om hen heen. Ze blijven maar ongehoorzaam aan God en uiteindelijk is de straf dat deze succesvolle volken hen overwinnen en de baas gaan spelen. De straf van God is dus dat Hij hen geeft wat ze zelf zo graag wilden…
Dus ja, God kan boos worden en ja, God kan straf geven. Maar is dit een reden om bang te zijn voor God? Nou, hoe je ernaar kijkt, heeft nogal veel te maken met jouw beeld van God: met hoe je bent opgevoed, hoe je in het leven staat. Zie je God als een liefdevolle Vader die van je houdt? Dan ontdek je dat zijn boosheid en straf rechtvaardig zijn en vanuit liefde komen. Zie je God als een boze man op afstand die zomaar alles kan doen wat Hij wil? Dan is het logisch dat je daar bang van wordt. Tegelijkertijd blijven sommige dingen die God doet en die in de Bijbel staan gewoon heel ingewikkeld. Én we hebben het nu nog niet eens over Jezus gehad die naar de aarde kwam om de straf van God te dragen. Maar goed. Wat wél duidelijk is, is dat God zichzelf omschrijft als geduldig, trouw en vol liefde. Lukt het jou om dat te geloven?
