De flexibele panter 
Even alles ontspannen; het liefst van boven naar beneden. Sluit je ogen en relax je hele gezicht. Kaken van elkaar af, wangen laten rusten, tong slap. Laat je schouders en handen zakken. Ga in gedachten stap voor stap langs je lichaam en beveel alles te ontspannen. Vergeet niet ondertussen rustig te blijven ademhalen. Ontspan je borst, je billen, benen, kuiten en enkels. Ga alles zo langzaam mogelijk langs. Zodra je bij je tenen bent, ligt alles daarboven stil en ontspanne… Zzz. 
 

De gezalfde goeroe 
Wellicht zat er één in het kerstpakket van je ouders: een diffuser. Met het aanbod etherische oliën van tegenwoordig kun je elke geur je slaapkamer in zwieren. Lavendel staat in de favorietenlijst als het gaat om pitten zonder zorgen. Zweverig? Misschien. Het is hoe dan ook een ander soort prikkel voor je brein dan iets visueels. In Oostenrijk en Zwitserland wordt het bijvoorbeeld op sommige ziekenhuisafdelingen ingezet, om beter met emoties om te kunnen gaan.  
 

De gedisciplineerde geit 
Sta steeds rond dezelfde tijd op en ga rond dezelfde tijd naar bed. Simpel, maar niet eenvoudig. Blijf gaan. Houd dit vast. Ritme is alles. 
 

De analoge strijder 
De keiharde regel ‘telefoon uit je kamer’ is misschien wel de bekendste en tegelijk de moeilijkste. Het kunstlicht van elektronische apparaten activeert bepaalde neuronen in je hersenen. Ingewikkeld verhaal, googel maar even. Nee! Doe dat dus morgenochtend. Je brein wil volgens sommige onderzoeken het liefst een halfuurtje de kans hebben om bij te komen en zich voor te bereiden op een knock-out van acht uur.   

De uitgeputte sporter 
Put jezelf fysiek goed uit overdag en je lijf wil wel pitten. Pas wel op dat je niet té laat nog beweegt, anders kan het tegen je werken. Rol je van de gym je bed in, dan is je lichaamstemperatuur nog niet genoeg gedaald. Ook heeft je lijf nog te dealen met hoge levels van stresshormonen, adrenaline en cortisol. Niet handig. Dus pak die training in de ochtend, middag of vooravond en duik tevreden dat nest in.  
 

De vermoeide Mozart 
Slaapverwekkende muziek klinkt niet bepaald positief. Maar misschien moet je het toch eens overwegen. Muziek zonder tekst werkt het best. En ook het liefst zonder te veel tempowisselingen. Klassiek is vanaf nu je vriend. Je gaat rustiger ademen van kalme strijk- en pianoklanken. En hoe rustiger je ademt, hoe rustiger je hart klopt en hoe ongemerkter en relaxter je in slaap sukkelt.  
 

Het perfecte kleinkind 
Slecht kunnen slapen is van alle tijden. Oplossingen zijn soms eeuwenoud, dus ken je klassiekers en luister naar oma’s wijze raad: rust, reinheid, regelmaat. En onthoud: de uren die je vóór twaalf uur slaapt, tellen dubbel.