Als je aan me vraagt hoe het gaat, dan antwoord ik vaak: ‘Goed! Maar ik ben wel erg druk.’ Stapels werk, voortdurend vliegtuig in vliegtuig uit, vrienden die me willen zien. Druk zijn is in de mode en ik doe er flink aan mee.

Hard werken om succesvol te zijn

Wil ik succesvol zijn, dan moet ik hard werken. Elke dag. Wil je topvoetballer worden? Elke dag trainen, anders kun je het wel vergeten. Een goede advocaat? Dat wordt 70 uur per week werken. Met druk zijn, kun je iets bereiken.

Tenminste – de prijs die je betaalt is hoog. Een aantal uren minder slaap per nacht en ik ben sneller geïrriteerd of vergeet belangrijke afspraken. Ik heb nu al een jaar RSI, omdat ik veel te veel tijd achter die computer zit. Eén op de tien Nederlanders heeft een burn-out. Eén op de tien. Voor je het weet zit je opgebrand op de bank en heb je nergens meer zin in. Dan kún je niet eens meer werken en is zelfs een feestje teveel voor je.

Ik wil niet lui zijn

Als dat de gevolgen zijn, waarom ben ik dan toch zo druk? Omdat het stoer klinkt. Omdat ik dan belangrijk ben. Het laatste wat ik wil, is lui overkomen. Ben je dan even een loser…

Ik lijk wel wat op Marta. Jezus kwam bij haar op visite. Haar zus Maria ging naast hem zitten, om te luisteren, maar zij had het zelf veel te druk met andere dingen. Iemand moet er toch voor zorgen dat de wereld blijft draaien!

Waarom is die zus zo lui? Een beetje gaan zitten luisteren naar Jézus! Jezus reageert: ‘Maak je niet zo druk, wat Maria doet is veel slimmer.’ Wat doet zij dan? Bij Jezus zitten. Ze wil van hém leren. Niet van de manager. Niet van ongeschreven regels. Niet van ‘dat wat hoort’. Niet van de groepsdruk.

Werk aan rust

Stel dat ik nou naast Jezus ga zitten, wat leer ik dan? Dat hij elke week een rustdag inplande. Zijn Vader deed dat al. Nadat God aan het heelal had gewerkt, rustte hij een dag. Waarom? Om te genieten van alles wat hij had gedaan en om tijd door te brengen met de mens, die net op aarde rondliep en z’n ogen uitkeek. God liet Adam en Eva beginnen met een rustdag. Het leven begint met relaxen. Zij hoefden niet te bewijzen dat ze belangrijk waren door direct aan de slag te gaan, maar ze konden genieten.

Voortaan werd dat de nationale rustdag. Na zes dagen werken, één dag rusten. Zoals een coach zijn team een dag niet laat spelen, om daardoor weer op krachten te komen. Een dag in de week die anders is. Waarop ik geen mailtjes krijg en boodschappen moet doen. Heerlijk toch! Net een verplicht dagje strand. Even helemaal niks doen, af en toe een frisse duik en genieten van de zon. Maar het is nog beter. Deze dag is heilig. Dat betekent vlakbij God zijn. En vlakbij God wordt alles bijzonder. Speciaal. Heilig. Zoals Maria die vlakbij Jezus zat.

Bij God ben ik belangrijker dan mijn werk

Zo word ík bijzonder. Ik dénk dat mensen me pas zien staan als ik hard werk. Maar bij God leer ik, dat ik veel meer ben. God houdt van mij, ook zonder dat ik een slimme theoloog ben, veel vrienden heb of zit te overwerken. Want wie je bent hangt niet af van hoe populair je bent of hoe hard je werkt. Ik ben niet belangrijker als ik 100 mailtjes per dag binnenkrijg of 300 facebook vrienden heb. Echt niet.

Tijd doorbrengen met God geeft pas echte rust. Als ik steeds maar doorjakker, dan besef ik niet wie ik werkelijk ben. Daarom heeft God de zondag bedacht. Eén keer in de week kan ik bewust ervaren dat ik meer ben, dan wat ik doe. Ik doe niets en toch vergaat de wereld niet! Ik zie geen facebook en toch blijf ik leuk! En als je me de volgende keer vraagt hoe het gaat – ik zeg niet meer dat ik het druk heb.

1. Wat is volgens jou de boodschap van deze video?
2. Wat vind je er lastig of vervelend aan? Wat spreekt je aan?
3. Herken je dat gevoel dat Almatine beschrijft, dat je altijd maar druk bent?
4. Hoe kom jij tot rust?

God maakt de rustdag

Almatine houdt in haar Denkstof een pleidooi voor rusten op zondag. Dat klinkt misschien stoffig of raar. Of juist weer heel vanzelfsprekend. In elk geval is het goed eens te onderzoeken waar die zondagsrust vandaan komt en hoe je zelf een rustiger mens kunt worden. God heeft in zes dagen het heelal gemaakt, sterren, planten, dieren, ten slotte mensen en dan volgt dit:

Lees Genesis 2:1-3
“Zo werden de hemel en de aarde in al hun rijkdom voltooid. Op de zevende dag had God zijn werk voltooid, op die dag rustte hij van het werk dat hij gedaan had. God zegende de zevende dag en verklaarde die heilig, want op die dag rustte hij van heel zijn scheppingswerk.”

1. Is dat geen raar idee, dat God rust? Het lijkt wel alsof hij moe is, maar hoe kan God nu moe zijn, hij is toch God? Of zegt de tekst iets anders?
2. Wat vind je van de uitspraak “Mens en aarde hebben rust nodig om nieuw leven en creativiteit voort te brengen”?

Houd de sabbat in ere

Lees Exodus 20:8-11
“Houd de sabbat in ere, het is een heilige dag. Zes dagen lang kunt u werken en al uw arbeid verrichten, maar de zevende dag is een rustdag, die gewijd is aan de HEER, uw God; dan mag u niet werken. Dat geldt voor u, voor uw zonen en dochters, voor uw slaven en slavinnen, voor uw vee, en ook voor vreemdelingen die bij u in de stad wonen. Want in zes dagen heeft de HEER de hemel en de aarde gemaakt, en de zee met alles wat er leeft, en op de zevende dag rustte hij. Daarom heeft de HEER de sabbat gezegend en heilig verklaard.”

Dit is een gedeelte uit de Tien Geboden die God geeft aan zijn volk Israël. Een soort samenvatting van alles wat God mooi leven vindt. Hier komt het woord ‘sabbat’ in voor. Dat staat voor de zevende dag van de Joodse week.

Bij ons beginnen de dagen om middernacht twaalf uur, maar bij hen op zonsondergang. De sabbat begint daar dus op vrijdagavond en loopt tot zaterdagavond. Die vrijdagavond komt het gezin samen om te bidden en zingen. De zaterdagochtend gaat het gezin meestal naar de synagoge. Joden houden de sabbat om dit gebod (het vierde van de tien):

1. De redenering van dit gebod is dus: God hield bij de schepping op de zevende dag rust, en daarom moeten mensen dat ook doen. Is dat geen vreemde redenering? Of is het juist heel logisch?
2. Christenen hebben de kern van dit gebod overgenomen en het iets gemoderniseerd: ze rusten niet op de zevende, maar op de eerste dag van de week, de zondag. Weet je wat de reden hiervoor is?
3. Houd jij zelf de zondag als een rustdag. Waarom wel of niet? En wat zou je het liefste willen? Zelf de zondag wel of niet als een rustdag houden?

Zelfs Jezus nam rust

Lees Marcus 5:30-32
“De apostelen kwamen weer terug bij Jezus en vertelden hem over alles wat ze gedaan hadden en wat ze de mensen onderwezen hadden. Hij zei tegen hen: ‘Ga nu mee naar een eenzame plaats om alleen te zijn en een tijdje uit te rusten.’ Want het was een voortdurend komen en gaan van mensen, zodat ze zelfs niet de kans kregen om te eten. Ze voeren met de boot naar een afgelegen plaats, om daar alleen te kunnen zijn.”

1. Er staat zeker tien keer in de evangeliën dat Jezus rust nam. Hij neemt rustperiodes van soms vele weken, knijpt er soms een dagje tussenuit, maar ’s nachts is hij ook vaak alleen om te bidden. Is dat niet vreemd, dat Jezus blijkbaar kwetsbaar en menselijk is?

Flexibel omgaan met rust

Lees Marcus 5:33-34 
Dit is het vervolg op de passage hierboven: “Maar hun vertrek werd opgemerkt en velen hoorden ervan, en uit alle steden haastten de mensen zich over land naar die plaats en kwamen er nog eerder aan dan Jezus en de apostelen. Toen hij uit de boot stapte, zag hij een grote menigte en voelde medelijden met hen, omdat ze leken op schapen zonder herder, en hij onderwees hen langdurig.”

Blijkbaar houdt Jezus ook weer niet krampachtig vast aan zijn rust, maar is hij ook flexibel: als het echt nodig is, raapt hij zichzelf toch bij elkaar, en gaat hij aan de slag. Daarmee komt hij over als een evenwichtig iemand, die goed zijn grenzen kent. Waarom heeft een mens rust nodig? Wat gebeurt er als je te weinig rust neemt?

Een dagje vasten

Vasten is je onthouden van iets wat meestal prettig is, maar waar je ook afhankelijk van kan worden. Eten bijvoorbeeld, maar je kunt ook denken aan tv-kijken, internetten, alcohol, seks enzovoort. Welke rust geeft het jou, wanneer je hier een dag van zou vasten? Het voordeel van vasten is dat je je ‘nee-spieren’ traint: je wordt er sterker in nee te zeggen en kunt beter je eigen grenzen bewaken.

Meer informatie over rust

• Retraite
  Er zijn in Nederland nog tientallen kloosters in werking waar je ook voor weinig geld een periode kunt verblijven en kunt meedraaien met de monniken en nonnen. Zie www.kloostergids.com. Een protestants klooster heet vaak een ‘retraitecentrum’. Bekend is bijvoorbeeld De Spil. Wil je wat verder van huis? Een populair klooster ligt in het franse plaatsje Taizé. Jaarlijks komen hier duizenden jongeren naartoe vanuit allerlei plekken in de wereld. De samenkomsten kenmerken zich door rust en stilte. 
• Social Media Vasten
  Doe eens aan ‘social media vasten’: bekijk een dag niet je Facebook enzovoorts. Als je het echt interessant wil maken, zet je ook je mobiel uit. En nog mooier wordt het als je dit meerdere dagen doet. En met een groepje. Wat gebeurt er? Welke gevoelens roept dit bij je op? Belijdenissen Een echte klassieker in de christelijke boeken, maar ook in de wereldliteratuur, is ‘Belijdenissen’ van Aurelius Augustinus, uit de 5de eeuw. Dit boek begint met de beroemde zin: ‘Onrustig is ons hart, totdat zij rust vindt bij u, God.’
• Christelijke meditatie
  Een studieboek over christelijke meditatie is ‘Als uw woorden opengaan' van Jos Douma.
• Interview door BEAM
  Lees ook in dit artikel ervaringen van jongeren die in het klooster zijn geweest.