Jonathan is boswachter: "Ik werd met een verrekijker om mijn nek geboren"
Leestijd: 7 min
Leestijd: 7 min
Jonathan (22) kent de natuur van het Bentwoud en de Rottemeren op zijn duimpje: hij is er boswachter! Hij werd, naar eigen zeggen, bijna met een verrekijker om z’n nek geboren. Hoe heeft hij op z’n achttiende deze bijzondere baan gekregen? Wat kan hij ons van de natuur leren? Ik – redacteur Marlieke – liep een middag met hem mee.
Jonathan is aanstaande zondag 26 april op tv te zien. Check it out! (11.35 uur, NPO2, Nederland Zingt Dichtbij)
“Als klein mannetje was ik al veel in de natuur te vinden; verrekijkertje om m’n nek en vogels kijken. Vanaf groep 4 wist ik het: ik word boswachter. Na mijn middelbare school volgde ik de opleiding Bos- en Natuurbeheer en viel ik tijdens een stage bij Staatsbosbeheer op. Mijn stagebegeleider zag mijn enthousiasme en moedigde me aan om te solliciteren op hun leerlingstelsel. Dat betekent dat je vier dagen in de week voor Staatsbosbeheer werkt en een dag in de week een opleiding volgt. Ik werd aangenomen en sindsdien mag ik mezelf boswachter noemen!”
“Boswachters heb je in alle soorten en maten. Sommigen houden zich bezig met het onderhoud – zagen, maaien, de boel netjes houden – anderen met de bescherming van de natuur. Zij controleren bijvoorbeeld welke bijzondere plant- en diersoorten er in het gebied zijn. Verder heb je nog de ‘BOA’s’, ook wel ‘handhavers’ genoemd. Zij kennen het gebied als geen ander! Zelf ben ik Boswachter Publiek. Dit houdt in dat ik mensen enthousiast maak voor de natuur. Dit doe ik door middel van social media, het schrijven van blogs en het leiden van verschillende excursies. Vooral dat laatste vind ik supergaaf! Zo’n twee keer per maand neem ik een groep mensen mee de natuur in; de ene keer leerlingen, de andere keer gemeenteambtenaren. Ik heb ook weleens voor een praatgroep voor vrouwen gestaan of geholpen bij een ontgroening van een christelijke studentenvereniging. Inmiddels sta ik nergens meer van te kijken!”
Ik schrik ervan als ik zeldzame dieren of planten tegenkom
“De leukste excursie vind ik de nachtexcursie. Dan gaan we op zoek naar allerlei dieren die in het donker ontwaken. De meeste mensen vinden het hartstikke spannend! Met een ‘batdetector’ – een apparaat dat ultrasone geluidsgolven kan oppikken en vertalen – speuren we naar vleermuizen. Het is echt bizar om te ontdekken hoeveel van die beestjes actief zijn! Of we lokken nachtvlinders naar een doek waar grote lampen op gericht zijn. Zo kunnen we ze goed bekijken. Als we dan ook nog een uil ontdekken, is de excursie geslaagd.”
“In mijn werk ontmoet ik verschillende mensen. Veel bezoekers komen uit de Randstad, uit de steden die rondom het natuurgebied liggen. Ik merk dat ze soms ver bij de natuur vandaag staan. Alles wat hun in de weg staat, moet worden weggehaald. Denk bijvoorbeeld aan de berenklauwen of brandnetels die langs de paden groeien. Voor ons, mensen, lijken het irritante planten die alleen maar jeuk geven, maar ze zijn superbelangrijk! Op de bladeren leggen veel insecten hun eitjes en uit de bloemen halen ze nectar. Kevertjes, vlinders, vliegen … Zou je deze planten weghalen, dan dondert de voedselketen in elkaar. Er zullen minder insecten zijn en daarmee minder zangvogels die die insecten eten. Alles is zo afhankelijk van elkaar: God laat de natuur perfect samenwerken. Dat is fantastisch mooi! De mens lijkt alleen vergeten te zijn hoe het is om samen te leven met de natuur.”
“Soms maak ik me zorgen om de natuur. Klimaatverandering gaat heel snel. Ik schrik ervan als ik zeldzame dieren of planten tegenkom in mijn werkgebied. Doordat de aarde opwarmt, gaan zuidelijke soorten langzaamaan hier leven. Hierdoor kunnen de noordelijke soorten op een gegeven moment niet meer verder trekken en zullen ze verdwijnen. Ook is het de laatste twee jaar superdroog geweest in Nederland. Om het waterpeil terug te krijgen naar een normale waarde, moet het nog minstens 150 dagen regenen. We putten de aarde uit. Ik ben blij dat steeds meer mensen beseffen dat er iets moet veranderen; niet alleen bij bedrijven, ook bij onszelf!”
“Gelukkig hoef je geen boswachter te zijn om de natuur een handje te helpen. Kijk eens naar de bebouwde kom: veel tuinen zijn betegeld of hebben kunstgras. Hierdoor krijgen insecten en vogels geen plek. Plant in plaats daarvan mooie bloemen met nectar of koop een vogelhuisje. Jouw tuin kan namelijk een zogenaamde ‘stapsteen’ zijn tussen natuurgebieden. Een vlinder kan nooit in een keer 30 kilometer van het ene naar het andere gebied fladderen. Door jouw tuin, dat kleine groene stukje, kan de vlinder zich stukje bij beetje verplaatsen. Je maakt dus een verbinding! En geef toe: je krijgt toch spontaan een vrolijk gevoel als je zo’n beestje voorbij ziet komen? Een andere tip is om een insectenhotel te bouwen. Dat is heel gemakkelijk! Leg een paar boomstammetjes op elkaar en boor er tunneltjes van verschillende groottes in. Stop er wat dode rietstengels en stro tussen en je hotel is klaar. Hier kunnen veel bijtjes en wespjes hun eigen kraamkamer maken.”
God laat alles in de natuur perfect samenwerken
“Ook in mijn vrije tijd ga ik regelmatig de natuur in. Mijn vader en broer gaan maar al te graag mee! Samen vogels kijken, plantjes zoeken: het zit in de genen. M’n moeder geniet ook van de natuur, maar blijft meestal thuis. Waar wij een grutto of een koolmees spotten, ziet zij gewoon een vogel. Mijn vader wilde vroeger ook boswachter worden, maar hij kreeg die kans niet. Hij heeft mij aangemoedigd om mijn hart te volgen en daar ben ik hem eeuwig dankbaar voor! Daarnaast ga ik zo vaak mogelijk in m’n eentje de natuur in. Ik heb zware ADD en ben daardoor snel afgeleid. In de natuur vind ik rust. Dat zijn de momenten dat ik God versta. Als ik zie hoe alles perfect in elkaar past, is er geen twijfel over mogelijk dat hij bestaat. Iedere dag ziet de natuur er anders uit: dat vind ik het allermooist aan boswachter zijn. Er zit zo onwijs veel creativiteit in de schepping, dat is bizar!”
“Tijdens mijn werk kan ik natuurlijk niet zomaar evangeliseren, maar ik kan de bezoekers zich wel laten verwonderen. In de Bijbel staat dat iedereen God kan zien door zijn schepping heen. Ik geloof echt dat hij zich openbaart. Elk detail, elk geheim van de natuur: alles is perfect. Eigenlijk ben ik als boswachter een soort ambassadeur van Gods schepping. Dat vind ik heel cool!”
“Ik moedig iedereen aan om eropuit te gaan. Zet je telefoon op stil of op vliegtuigstand en laat de prikkels van het dagelijkse leven los. Het is zo lekker om je hoofd leeg te maken en wat mij betreft is de natuur daar de beste plek voor. Sta gewoon eens stil. Je zult zien dat er vanzelf dieren tevoorschijn komen: verschillende vogels, een muis, een haas, een ree … Of ga door je knieën: als je goed kijkt naar paddenstoelen of bloemen, zul je zien dat ze zo vet in elkaar zitten! Dat kun je vooral goed zien door omgekeerd door een verrekijker te kijken of door in te zoomen met de camera van je telefoon. Alle details komen tevoorschijn: waanzinnig! Wanneer je echt eens wilt uitpakken, ga dan met mij mee op de ‘vroege vogel’-excursie. Wekkertje om 4 uur, goede bak koffie … Ja, je moet vroeg je nest uit, maar als je de natuur ziet ontwaken, is dat de beste start van je dag!”
FOTOGRAFIE: Marijn Fidder
