Waarschijnlijk sta je nu met je mond vol tanden. Sterker nog, zelfs een doorgewinterde natuurkundeprofessor krijgt dit niet voor elkaar. Zeker niet als zijn toehoorders nog nooit van Einstein hebben gehoord … Iets ingewikkelds in een heel korte tijd uitleggen, zodat iedereen het snapt; er zijn maar weinig mensen die dat kunnen. Toch hebben we al zo’n tweeduizend jaar een voorbeeld van iemand die daar heel goed in was.

Vervallen schuurtje

Stel je voor, je bent de Zoon van God en wordt geboren op aarde. Niet als kind van een belangrijke popster of politicus, maar als zoon van twee eenvoudige mensen. Niet in de hoofdstad van een belangrijk land, maar in een vervallen schuurtje op het platteland. Op een gegeven moment ben je oud genoeg om aan je missie te beginnen: de wereld redden. Waar begin je dan? Hoe leg je de mensen uit wat je komt doen?

Voorbeelden

Jezus moet een ingewikkeld verhaal uitleggen aan mensen die nog nooit van hem gehoord hebben. Ze kennen zijn Vader een beetje, maar vooral uit verhalen van vroeger. Om zijn boodschap duidelijk te maken, doet Jezus iets slims: hij gebruikt voorbeelden die alle mensen uit die tijd begrijpen.

“Ik ben als een herder die op zoek is naar een schaap dat de weg kwijt is”, vertelt Jezus. Dat mag in onze oren een tikje ouderwets klinken, in die tijd begrepen mensen meteen hoe de vork in de steel zat. Een schaap kwijtraken, dat overkwam iedereen weleens. “Ik ben een boer die zaadjes over de akker strooit”, zegt Jezus. Weer instemmend geknik: die boer kennen we.

Jezus schijnt zijn licht, en wij geven het door.

Licht en donker

Een van de beelden die Jezus gebruikt om uit te leggen wie hij is, heeft na al die eeuwen niets aan kracht verloren. Wij kennen bijna geen schaapherders meer en zaaien gebeurt met machines, maar als Jezus zegt dat hij “het licht voor de wereld” (Johannes 8:12) is, kunnen we ons daar nog steeds iets bij voorstellen. Licht en donker passen naadloos in het ‘oerverhaal’ van de mens. Van jongs af aan leer je dat licht fijn en goed is; donker is spannend en soms zelfs gevaarlijk. Niet voor niets vragen kinderen of er een lampje aan mag blijven ’s nachts. Wanneer je weleens in het donker een hele nacht in je bed hebt liggen woelen, weet je hoe mooi de ochtend kan zijn.

Opmerkelijke boodschap

In de tijd van Jezus was het ’s nachts echt pikkedonker. Straatlantaarns waren er niet. Met zijn uitspraak – “Ik ben het licht voor de wereld. Wie mij volgt loopt nooit meer in de duisternis …” – legt hij iets heel ingewikkelds uit, met een beeld dat iedereen begrijpt: Jezus, de Zoon van God, redt ons.

Daar blijft het niet bij, want Jezus gebruikt het voorbeeld van het licht voor nóg een opmerkelijke boodschap: “Jullie zijn het licht in de wereld.” (Matteüs 5:14) En: “Als je doet wat God wil, dan zul je licht uitstralen.” (Matteüs 6:22, BGT) Wauw, dit is begrijpelijke taal voor mensen die tweeduizend jaar geleden leefden én voor ons: Jezus redt ons niet alleen, maar geeft ons ook licht om uit te stralen. Jezus schijnt zijn licht, en wij geven het door. BEAM the Light!

Waar licht is, verliest het donker.

Prisma

Zonder in allemaal moeilijke natuurkundige details te verdwalen: een lichtstraal die wij zien als wit, bestaat in werkelijkheid uit allerlei kleuren. Er is een beroemd experiment om die kleuren tevoorschijn te toveren. Wanneer je een ‘witte’ lichtbundel op een prisma (een soort glazen driehoek) schijnt, breekt het licht in alle kleuren van de regenboog. Er gebeurt zelfs nog meer dan dat. Doordat de lichtstraal gebroken wordt, ontstaat er licht dat mensen niet kunnen zien.

Oranje en paars

Terug naar Jezus, die zegt dat hij het licht voor de wereld is. Zijn helderwitte lichtbundel schijnt op ons, en wij geven het licht door alsof we een prisma zijn. We stralen het licht uit in rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet, en alle kleuren die daartussen horen. Gebroken licht, want we zijn nu eenmaal mensen. We schijnen allemaal in de kleur die bij ons past. Oranje is niet beter dan paars, rood niet meer dan blauw. Alleen samen vormen al die kleuren het licht van Jezus. Helder en wit, als een lamp die het donker verjaagt.

BEAM the Light is het thema van de EO-Jongerendag 2019! Koop hier je ticket.