Via mail neem ik contact op met Arend. Het is dat hij ooit stage heeft gelopen bij BEAM, anders wist ik waarschijnlijk niet van zijn bestaan af. Als ik op zijn naam googel, kom ik alleen veertigplussers en zelfs overlijdensberichten tegen. Geen foto’s, LinkedIn, sportprestatie of afstudeerbericht. Gelukkig reageert Arend op mijn mailtje en blijkt hij gewoon een telefoonnummer te hebben. Mijn eerste vraag als we bellen, is dan ook: “Wat voor telefoon heb je?!”

Arend: “Haha, gewoon een smartphone! Geen fancy ding hoor, maar hij doet wat hij moet doen. Overgekocht van mijn nichtje voor 30 euro. Ik gebruik hem om te bellen en sms’en, en mijn reis met het ov te checken. Af en toe kijk in nog wel een preekje op YouTube, maar verder heb ik geen accounts meer op sociale media. Ik denk er zelfs over na om dit weekend echt zo’n oud apparaatje te kopen. Dan hoef ik ook niet meer op YouTube. Mensen kijken wel raar op, wanneer ik zeg dat ik geen WhatsApp heb. Sommigen vinden het ook wel irritant: om mij te bereiken moeten ze extra moeite doen. Ik vind dat grappig. Bovendien leidt het vaak tot een écht gesprek. Als ze mij via WhatsApp niet kunnen inlichten over nieuwe gebeurtenissen in hun leven, móéten ze mij wel in het echt spreken.”

Oké, oké, even terugspoelen. Hoe is Arend ooit tot deze keuze gekomen? Ik bedoel: zelfs geen WhatsApp? Dat is wel een grote stap! “Een paar jaar geleden overkwam mij iets wat bijna iedereen wel vreest of herkent: ik liet mijn telefoon in de wc vallen. Terwijl mijn apparaat na de plons in kritieke toestand in een bak rijst lag, raakte ik in paniek. Nu kon ik niet op WhatsApp en wie weet hoe lang ik onbereikbaar zou zijn! Zouden vrienden of familieleden ongerust worden? Toen merkte ik dat ik echt verslaafd was.”

FOMO

Dat herken ik wel: die angst om niet bereikbaar te zijn. Stel dat er iets met mijn ouders gebeurt! Of dat ik niet kan laten weten dat ik veilig op m’n bestemming ben aangekomen … Ik ben best wel blij dat WhatsApp bestaat, eigenlijk.

Arend snapt dat best: “Het is een heel gemakkelijk medium om mee te communiceren, maar voor mij werkte dat dus verslavend. Ik had steeds het gevoel dat ik iets met al die appjes moest, terwijl ik daar helemaal geen zin in had. Zodra we niets te doen hebben, grijpen we naar onze telefoon. En daardoor komt er zo veel info op je af! Het hield me constant bezig: ‘Heb ik dat al gelezen? Heb ik al op die en die gereageerd?’ Iedereen kan voor elke poep of scheet een berichtje sturen; daar werd ik heel moe van. Ik heb best wel vaak op het punt gestaan om de boel te verwijderen, maar kwam dan weer tot de conclusie dat dat echt niet kon. Maar dat is het ding! It’s in your head. Wil je jouw accounts verwijderen? Doe het. Het kan gewoon en ik ben daar het levende bewijs van.”

“Het kan gewoon”?! Hoe blijf ik dan op de hoogte van mijn familie? En hoe maak ik afspraken met vrienden? Zo veel van mijn dagelijkse communicatie vindt plaats via social media … Arend heeft geen seconde spijt gehad. Geen secónde?! “Nee, ik mis het oprecht niet! Doordat ik nu geen social media meer heb, zit het ook niet in mijn hoofd. Ik heb mijn vrienden ingelicht met een laatste appje en nu weten ze me op andere manieren te vinden. We bellen, mailen en sms’en, maar het liefst spreek ik natuurlijk in real life af.”

Ja, ook ik zie mijn vrienden het liefst in het echt, maar zonder social media loop je toch bepaalde dingen mis? Iedereen die ik ken, maakt gebruik van social media; mijn opa en oma zijn de enigen die ik beter op een andere manier kan bereiken. Hoe blijf jij op de hoogte? Krijg je nog wel uitnodigingen voor feestjes, nieuwtjes van vrienden, leuke foto’s? Arend: “Als ik word overgeslagen bij spontane afspraken met vrienden, weet ik dat niet, haha! Even serieus: ik denk dat je juist door je telefoon heel veel mist. Als je dagen met je neus in Netflix zit, maak je het echte leven niet mee, toch? Het vervreemdt je van de wereld om je heen. Plus, je kunt niet altijd overal zijn. Dat is geen fijne gedachte voor mensen die FOMO [fear of missing out] hebben, maar wel waar! Het is een kwestie van prioriteiten stellen. Als je bent waar je bent, mis je nooit wat.”

Middenweg

“Als je bent waar je bent, mis je nooit wat”, vind ik een interessante gedachte! Toch ben ik vaak heel blij met internet en digitale communicatie, omdat ik op die manier heel gemakkelijk contact leg. Hoe kan ik – als gebruiker van verschillende social media – de balans houden?

“Iemand zei tegen mij dat ik het wel erg gemakkelijk voor mezelf had gemaakt door gewoon m’n accounts te verwijderen. Het is namelijk moeilijker om wél social media te hebben, maar er bepaalde keuzes voor jezelf in te maken. Ik ben er eigenlijk voor weggerend. Ik vind daarom ook niet dat iedereen social media zou moeten verwijderen. Het is gewoon lastig om die balans te vinden, helemaal omdat bijvoorbeeld Instagram en TikTok zo leuk zijn! Stel dat ik wél weer online zou gaan, dan zou ik allereerst al mijn meldingen en ‘bliepjes’ uitzetten. Die leiden enorm af. Ook zou ik per dag één of twee momenten inplannen, waarop ik mijn accounts check. Je zou er zelfs voor kunnen kiezen om een dag in de week je telefoon helemaal aan de kant te leggen. Dan zeg je bijvoorbeeld tegen je vrienden en familie: ‘Op zondagen ben ik niet online.’”

Verbinding

Bewuster keuzes maken over wanneer ik m’n telefoon pak en wanneer ik hem laat liggen … Het lijkt me een grote uitdaging, maar wel eentje die het waard is aan te gaan. Ik probeer me in te denken wat het me gaat opleveren: sowieso tijd, maar ook een kans om bewuster in het hier-en-nu te leven; om écht de verbinding aan te gaan met de mensen om mij heen.

Hoe kijk jij tegen verbinding aan, Arend? Wanneer ben je écht in contact met een ander? “Dat is een interessante vraag! Verbinding is sowieso in relatie zijn met God, met Jezus. Dat is het vrome antwoord, hoor, want ik ben echt niet altijd met hem bezig. Toch is Jezus voor mij wel het ultieme voorbeeld van leven in het hier-en-nu. Online zijn is leuk, maar een smiley zorgt niet voor echte verbondenheid. Die lach is een hoopje pixels. Ik wil leren om steeds meer het échte gesprek te voeren, om iets aan een ander te geven, om kwetsbaar bij elkaar te zijn. Ik stel mezelf weleens de vraag: ‘Waar vul ik mij mee?’ Online gaat het vaak heel goed met ons: we delen de dingen uit ons leven die mooi, positief en bewonderenswaardig zijn. Maar waar kunnen we onze zwakten kwijt? Onze lelijke gedachten, twijfels en angsten? Als je het mij vraagt, zijn dát de thema’s waarmee jij je echt met anderen en God verbindt.”

Ja, helemaal mee eens! Wat zeg je dat mooi. Ik deel online eigenlijk ook alleen de leuke dingen: een weekendje weg, gezelligheid met familie, leuke dingen die we bij BEAM doen … Soms vraag ik me af of dat perfecte online plaatje me offline beïnvloedt. Dat ik in échte gesprekken ook liever de mooie kanten van het leven deel in plaats van mijn kwetsbaarheid. Toch ervaar ik zo veel verbinding als ik wél eerlijk en rauw durf te zijn bij bijvoorbeeld een vriendin. Daar kan geen social media tegenop! Wanneer ga je die old school telefoon kopen? Dan ga ik met je mee.

Dit verhaal staat ook in het nieuwe BEAM Magazine (voor BEAM-leden) met nog meer prachtige verhalen. Vraag hier gratis aan!

BEELD: Jorik Algra Fotografie