12 juni 2020

Ontwikkelingswerk in het buitenland: "Word bewust van de negatieve kanten"

Veel kerken en christelijke organisaties organiseren jongerenreizen naar ontwikkelingsgebieden in het buitenland. Toch realiseren veel jongeren niet dat dit korte bezoekje ook negatieve impact kan hebben. Tenminste, dat vinden Channa (20) en Rachel (21): “Kinderen krijgen een week lang alle aandacht van de wereld en gaan zich hechten aan de jongeren. Als de jongeren dan plots weer teruggaan naar Nederland, blijven de kinderen alleen achter.”

Rachel en Channa zijn allebei naar het buitenland voor ontwikkelingswerk geweest en snappen dat veel jongeren zo’n reis willen maken. Rachel: “Ik wilde na de middelbare school investeren in mijn relatie met God en ben toen een jaar naar Roemenië gegaan. Ik wilde Zijn liefde laten zien aan mensen die het minder hebben dan ik. Naast een bijbelcursus die ik daar heb gevolgd, heb ik met een lokale organisatie zigeunerkinderen onder andere geholpen met hun schoolwerk. Toen besefte ik pas wat voor ongelijkheid er in de wereld heerst.” Channa is met haar school ook afgereisd naar Oost-Europa om te werken bij de Roma. “Daar heb ik ook veel van geleerd en het was prachtig om te doen. Maar ik heb niet stilgestaan bij de negatieve gevolgen die zo’n bezoek kunnen hebben.”

Hechtingsproblemen

“Tijdens onze studie - International Studies aan de universiteit in Leiden - zijn we pas echt gaan nadenken over de kritische punten van een kort bezoekje bij mensen die het minder hebben dan wij,” vertelt Rachel. Hechtingsproblematiek is volgens Rachel en Channa iets wat vaak voorkomt in landen waar ontwikkelingswerk wordt gedaan. Channa: “Jongeren gaan vanuit de kerk of school met grote groepen richting deze landen om daar voor een korte tijd te werken. Veel van die groepen bezoeken plekken waar kinderen overspoeld worden met aandacht die ze misschien nooit hebben gekregen van hun ouders of familie. Kinderen gaan zich hechten aan de jongeren, om op een dag alleen achter te blijven als de jongeren alweer vrolijk aan hun terugreis zijn begonnen.”

De eigenaren vangen al het geld en doen niks voor de kinderen

Weeshuistoerisme

Rachel vertelt over weeshuistoerisme in Afrikaanse landen en waarom dit volgens haar soms vooropgezette plannen zijn. “Er zijn genoeg verhalen weeshuizen die leunen op kinderhandel. Soms is er sprake van mensenhandel om het weeshuis en voluntourism mogelijk te maken.” De eigenaren vangen al het geld uit westerse landen, bedoeld voor de kinderen, en voor het weeshuis wordt nauwelijks gezorgd.” We spraken in een eerder interview met Daniëlle over weeshuistoerisme. Zij liet in dit filmpje zien wat voor negatieve impact weeshuistoerisme kan hebben.

Een bewuste keuze

Nu ze beide kanten van ontwikkelingswerk hebben ervaren, willen ze jongeren iets meegeven. “Het is geweldig om vanuit je geloof in God iets te willen doen voor de mensen en kinderen die het minder hebben, maar probeer wel goed na te denken of je wel de juiste motieven hebt,” vertelt Rachel. Channa ziet een oplossing in een grotere samenwerking met locals. “Het zou tof zijn om vanuit een gelijkwaardige positie te kunnen samenwerken. Uiteindelijk willen we naar een situatie zonder onze hulporganisaties in een ander land toch?”

(De tekst gaat onder de foto verder)

Het stoppen van ontwikkelingswerk zou het doel van ontwikkelingswerk moeten zijn

Rachel vindt dat er meer in structurele hulp moet worden geïnvesteerd: “Het stoppen van ontwikkelingswerk zou eigenlijk het doel moeten zijn van ontwikkelingswerk. Door te investeren in structurele hulp die ter plekke wordt gedaan, hoop je een situatie te creëren waar wij als buitenlanders niet meer nodig zijn.” Ze sluit af met een tip voor de organisatoren van jongerenreizen: “Ga het hier eens met jongeren over hebben. Durf kritisch te kijken naar de reizen en probeer jezelf te verplaatsen in de situatie van de mensen die je gaat bezoeken. Als je daar bij stilstaat, kun je de mensen in landen waar ontwikkelingswerk wordt gedaan écht helpen.”

Charlotte is voorstander van ontwikkelingswerk, maar Daisy heeft juist spijt dat ze het werk heeft gedaan. Lees het verhaal van Charlotte hier en van Daisy hier.

Lees meer

Volg ons