Hoe herken ik ongezonde vriendschap
15 februari 2021

DOE DE CHECK: Zijn jouw vriendschappen wel gezond?

Vriendschappen zijn hartstikke leuk, maar kunnen ook erg lastig zijn. Bij onderstaande situaties mag jij bepalen of de vriendschap gezond of ongezond is. Lees daarna de reactie van expert Alise; zij werkt bij stichting Chris en geeft tips hoe jij met dit soort situaties om kunt gaan. Zo kun je ontdekken of jij aanvoelt wat een (on)gezonde vriendschap inhoudt.

1. Snap-drama

Op school gebruiken jouw vrienden in de pauze vaak elkaars telefoon. Ze zoeken in appgesprekken naar namen en bekijken opgeslagen Snapchats. Af en toe ontstaat er daarom wat drama, want via WhatsApp en Snapchat wordt best veel negatief gepraat over anderen. Nu willen ze ook jouw telefoon doorzoeken, maar jij geeft aan dat je dit niet leuk vindt. Jouw vrienden snappen dit niet en blijven aandringen om je telefoon te mogen doorzoeken. 

Alise: “Deze situatie is een typisch voorbeeld van negatieve groepsdruk. Het is belangrijk om deze te doorbreken, maar dat kan lastig zijn. Praat er met een paar vrienden uit de groep over, die dicht bij je staan. Leg uit dat je de situatie vervelend vindt en check hoe zij erover denken. Als ze het met je eens zijn, kunnen jullie het met de rest van de groep bespreken. Zorg voor medestanders, want samen staan jullie sterk.” 

2. Mening

Jij hebt gisteren een toffe outfit gescoord, toen jij met je moeder ging winkelen. In de winkel stond hij geweldig, maar eenmaal thuis ben je er toch niet helemaal enthousiast meer over. Je besluit jouw beste vriendin te bellen voor advies: “Hé, wat vind je van deze broek?” Zij reageert: “Ik zou me hier zelf niet helemaal gemakkelijk in voelen, maar als jij je er goed in voelt, moet je het zeker doen!” 

Alise: “Waarom bel je deze vriendin voor advies? Wil je echt haar mening horen of wil je gewoon even bevestigd worden in jouw keuze voor de broek? In de meeste gevallen zal het dit laatste zijn. Je hoeft als vriend(in) niet altijd jouw mening te geven, wanneer je merkt dat de ander ergens onzeker over is. Vraag liever waar de onzekerheid vandaan komt, dan krijg je een mooi en open gesprek.” 

Stel jezelf de vraag: Hebben mijn vrienden het beste met me voor?

3. 'Ah, toe nou!'

Jouw vrienden hebben het al weken over het klassenfeest van vrijdagavond. Inmiddels is het zover, maar heb je eigenlijk geen zin meer om te gaan. Je bent moe en de volgende ochtend moet je vroeg opstaan voor jouw bijbaantje. Overdag op school wil je er eigenlijk niet over beginnen, omdat je bang bent dat ze het stom vinden. Wanneer je uiteindelijk toch aangeeft niet te willen gaan, komt er inderdaad reactie van jouw klasgenoten: “Ah, wat jammer. Kom gewoon eventjes!” Met tegenzin ga je toch naar het feestje en je bent die avond voor elf uur weer thuis.  

Alise: “Iets tegen je zin in doen, is soms echt niet goed, maar hoeft niet altijd verkeerd te zijn. De vraag die jij je altijd moet stellen: hebben mijn vrienden het beste met me voor? In dit geval willen deze vrienden dat jij een fijne avond hebt én gewoon op tijd in bed ligt. Jij hebt in deze situatie nog steeds de keuze om wel of niet te gaan.”  

4. Grote praat

Gisteren liep je samen met een goede vriend in de supermarkt en werden jullie opeens door de beveiliging aangesproken. Ze wisten zeker dat jullie wat hadden gestolen. Ze deden zo boos en onvriendelijk dat jullie allebei erg schrokken en maar gewoon sorry zeiden, ook al hadden jullie niets verkeerd gedaan. De volgende dag op school vertelt jouw vriend het verhaal enthousiast aan jullie klasgenoten, terwijl jij een stukje verderop zit. Je hoort hem zeggen dat jij heel bang was, maar dat hij van zich afbeet en heeft gedreigd aangifte tegen de supermarkt te doen. Jij weet dat dit niet waar is, maar je klasgenoten lijken onder de indruk. 

Alise: “In een vriendschap probeer je de ander mooier te maken. Hier zie je dat die ene vriend zichzelf stoerder voordoet ten koste van jou. Hij zegt dingen die niet echt gebeurd zijn. Dat is een ongezonde situatie en het is goed om dit een-op-een met hem te bespreken.” 

Je probeert de ander mooier te maken

5. Jaloezie

Elk jaar wordt er één leerling van de hele bovenbouw uitgekozen om namens de school naar het buitenland te gaan voor een goededoelenproject. Zowel jij als je beste vriendin solliciteert en hoopt uitgekozen te worden. Het is ontzettend spannend, maar uiteindelijk beslist de directeur dat jij naar Oeganda mag! De felicitatie-appjes van je klasgenoten stromen binnen, maar van je beste vriendin hoor jij niets. Jij vindt dat erg onsportief van haar en besluit haar de komende dagen te negeren op school. 

Alise: “Het is vervelend dat jouw vriendin het moeilijk vindt om jou dit te gunnen. Tegelijkertijd is het wel logisch dat ze erg baalt, andersom was dit ook zo geweest. Als jij het belangrijk vindt om vrienden te blijven, is het slim om even naar haar toe te lopen. Zeg dat je snapt dat ze baalt, maar dat jij er verder ook niets aan kunt doen.” 

Ik heb een ongezonde vriendschap: wat nu?!

Alise: “Stel jezelf drie vragen: Is deze vriendschap goed voor mezelf? Goed voor de ander? Goed voor mijn toekomst? Zoek vrienden bij wie je ‘ja’ kunt antwoorden op deze drie vragen. Het kan natuurlijk gebeuren dat je, bijvoorbeeld in de kerk, simpelweg wordt ingedeeld bij leeftijdgenoten, waardoor je niet kunt kiezen met wie je omgaat, maar weet dat jij wel invloed hebt, ook als je geen keuze hebt. De sfeer maken jullie samen. Is de sfeer slecht? Probeer dit dan met één of twee andere mensen samen bespreekbaar te maken in de groep. Ook jij kunt groepsdruk uitoefenen, alleen dan positief! Zit je toch klem of voel jij je niet prettig in een vriendschap? Praat erover! Dit kan door anoniem te chatten met stichting Chris, of door de situatie te bespreken met jouw ouders, jeugdleider of iemand anders die je vertrouwt. Pas als je erover praat, kan er iets veranderen.” 


Alise werkt bij Chris, onderdeel van stichting Chris & Voorkom! Chris inspireert en stimuleert kinderen, tieners en hun opvoeders tot het maken van gezonde en verantwoorde keuzes. Je kunt de stichting telefonisch of via chat elke dag bereiken op chris.nl


Tekst: Willke Stuij en Engeline Keizer

Nikki (18): “Als ik mijn vrienden niet had gehad, was ik het geloof helemaal kwijtgeraakt”

Lees meer

Volg ons