Icon--npo Icon--eo Icon--instagram Icon--clock Icon--theme Icon--location Icon--tag Icon--twitter Icon--whatsapp Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--spotify Icon--facebook Icon--snapchat Icon--youtube Icon--smiley
9 mei 2017 Reageer

Miryam's liefdestaal is eten: "Ik trek de koelkast bij een ander open"

“De drie belangrijkste levensvragen zijn: Waar komen we vandaan? Waar gaan we naartoe? En hoe laat eten we vanavond?” aldus acteur Woody Allen. Een opwarmmaaltijd van de Appie op schoot met Netflix aan, is geen optie voor deze BEAM’ers met een niet-Nederlandse achtergrond. Eten is voor hen veel meer dan snel de maag vullen.

“In het beroemde boek De vijf talen van de liefde zijn ze de belangrijkste taal vergeten: eten”, zegt de Irakese Miryam, donkere ogen, zwarte, springende krullen naar alle kanten. “Mijn moeders liefdestaal is eten. Mijn vader houdt enkel van haar om haar kookkunsten, grap ik wel eens. ‘Wat eten we?’ is de eerste vraag die we stellen als we bij iemand binnenkomen.” Een volle tafel staat gelijk aan gastvrijheid. Ook in de Bijbel zien we dit terug. Jezus laat ons tijdens de maaltijden met vrienden, tollenaars en hoeren zien waar het in zijn koninkrijk om draait: je naaste liefhebben, gastvrij zijn, het leven vieren en delen, én Gods genade. Hij zegt tegen jou: “Als iemand naar mijn stem hoort en de deur opent, ik zal bij hem binnenkomen en maaltijd met hem houden en hij met mij.”

Met z’n allen uit een bord
“Als ik bij familie ben, open ik gelijk de pan om te kijken wat we eten; of ik trek de koelkast open. Dat deed ik een keer bij een Nederlandse vriendin, die keek daar raar van op”, vertelt Miryam. De allereerste keer dat ze bij Nederlanders at, was ze in shock. “Ik kreeg één slavink en twee afgemeten aardappels, ik vond het bijna onbeschoft! 

Dit geldt ook voor Saron (18) en Winti (19), die tien jaar geleden uit Eritrea naar Nederland vluchtten vanwege hun geloof. Winti: “In Eritrea staat de tafel altijd vol, ook als er niemand thuis is. Zo klopte ik van de week zonder afspraak bij mijn Eritrese buren aan om kennis te maken. Ik moest meteen aanschuiven.” In Eritrea stond hun deur altijd open en kon een vreemde zo naar binnen lopen om water of eten te pakken, ook als de zussen niet thuis waren. “Hier moet ik eerst afspreken voordat ik kan komen eten.” Een gast meer of minder maakt bij Eritreeërs niet uit: je eet met zijn allen vanuit een groot, aluminium bord.

Ook Jezus at samen uit één schaal met zijn discipelen de avond voordat hij gekruisigd werd. “Ik verlangde vurig naar deze maaltijd,” zei hij tegen zijn discipelen tijdens het Pascha. God koppelt een hoogtepunt in de relatie met hem altijd aan een maaltijd. In het Oude Testament was dat het Pascha, in het Nieuwe Testament het avondmaal. Elke maaltijd die Jezus (het levende brood) houdt, is een voorproefje van het grote feestmaal dat ons straks te wachten staat.

Afslaan is beledigen
“Iemand uitnodigen aan tafel, is een vorm van liefde. Als iemand dat aanbod afslaat, beschouwen we dat als een belediging”, zegt Saron.
Voor Eritreeërs draait eten om gezelligheid. “Ik herinner me dat toen ik net in Nederland kwam, ik het verschrikkelijk vond om alleen te eten. Om één uur kwam ik hongerig uit school en wachtte ik totdat mijn moeder om half zeven uit haar werk kwam”, vertelt Winti. Inmiddels zijn de zussen behoorlijk ‘verkaast’. “We eten echt niet elke dag injeras. Het kost uren om dit klaar te maken.”

Een (eet)ritueel is het product van een cultuur. Twee keer wortel schieten: in het land waar ze geboren zijn en in Nederland waar ze nu wonen, hoe is dat? Miryam: “Ik voel me Nederlands, ik ben hier al sinds mijn derde. Nu ik volwassen ben, waardeer ik mijn Arabische kant meer. Op het eten ben ik het meest trots.”

Het bord moet leeg, dus voeren we elkaar. Dat is een teken van liefde 

Multiculti koken
Het (her)vinden van een identiteit door middel van eten, geldt ook voor Lydia wiens vader uit Sierra Leone komt. “Op de basisschool werd ik erg gepest, omdat ik het enige donkere meisje was. Mijn halfbroer en -zus waren blank. Ik wist niet wat ik met mijn Afrikaanse kant moest. Toen ik op mijn zestiende een half jaar in een jeugdgevangenis zat, begon ik uit verveling te koken.”* Eenmaal uit de gevangenis vroeg ze haar vader om haar de Afrikaanse recepten te leren. “Ik moet de verhalen uit Sierra Leone uit hem trekken. De Afrikaanse recepten helpen daarbij. Hij zal niet snel zeggen dat hij van me houdt, maar door het eten ervaar ik dat wel. Als ik hem zie, vraagt hij: heb je al gegeten?”

“Houd je van pittig?” is het eerste wat ze vraagt als ik Lydia’s zwart-wit getegelde keukentje binnenkom. Het feit dat jij hier in de keuken mag staan, is een groot voorrecht.” Zelfs met haar vader staat ze nooit samen in de keuken vanwege de wederzijdse koppigheid. Ondertussen maakt ze een pannenkoekbeslag waar ze stukken banaan doorheen rolt. “Dit is eigenlijk Indonesisch, dat krijg je met een Indonesische vriend.” Kan ze met hem wel in de keuken staan? “Nee, dat ging niet in een keer goed. Hij is erg geduldig met me”,  lacht ze. “Het is dat we allebei zo veel van koken en eten houden.”

Miryams laatste date met een Nederlandse jongen ging niet helemaal goed. “Ik maakte me er iedere keer zorgen over waar we zouden eten en hij snapte dat niet. Hij wilde ergens lukraak reserveren. Hij zei: ‘Ik vind qualitytime het belangrijkste.’ Ik keek hem aan en zei: ‘Sorry, daar ben ik het echt niet mee eens. Als het eten niet goed is, is de sfeer ook niet goed. Dit wordt hem niet!’ Soms at hij alleen bloemkool met kaassaus, hoe kun je dat in vredesnaam eten?!”

Liefde is samen van een bord eten, uren in de keuken staan voor je gasten, ook samen koken en elkaar voeren. “Van de laatste restjes injeras maken we een hapje en dat stoppen we in de mond van degene die naast ons zit”, vertelt Saron. “Het bord moet leeg, dus voeren we elkaar. Dat is voor ons een teken van liefde.” Eten is communicatie, een onzichtbare lijm die zielen samensmeedt. Deze taal van de liefde is simpel. Je hoeft er geen woordjes voor te stampen, geen alfabet voor te leren.

* Dit verhaal verscheen in een eerder BEAM Magazine. Vraag hier een gratis proefexemplaar aan.

Reacties

Wanneer je cookies in de categorie Overig accepteert vind je hier NPO Selected.

Volg ons

© Evangelische Omroep - Algemene voorwaarden