Icon--eo Icon--instagram Icon--clock Icon--theme Icon--location Icon--tag Icon--twitter Icon--whatsapp Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--spotify Icon--facebook Icon--snapchat Icon--youtube Icon--smiley
12 juni 2016 Reageer

Huh, een demonuitdrijving?

Psychiatrie in de Bijbel… Het lijkt een vreemd onderwerp; psychiatrie is toch iets van de afgelopen twee eeuwen, daar was men destijds toch niet mee bezig? Echter, zoals het werkt met vrijwel elk onderwerp, heeft de Bijbel ons toch uiterst relevante teksten te bieden:

Toen ze zich weer bij de mensenmassa voegden, kwam er iemand naar hem toe die voor hem op zijn knieën viel en zei: ‘Heer, heb medelijden met mijn zoon, want hij is maanziek en lijdt daar erg onder; hij valt dikwijls in het vuur of in het water. Ik heb hem bij uw leerlingen gebracht, maar zij konden hem niet genezen.’ (…) Daarop sprak Jezus de demon op strenge toon toe. Deze ging uit de jongen weg, en vanaf dat moment was hij genezen. (Mat. 17:14-18, NBV)

Een bijzonder verhaal, maar wat is hier gebeurd? Een demonuitdrijving? Een genezing van een zieke? Zo ja, wat voor ziekte? Het oorspronkelijke Griekse woord voor maanziek kan beter vertaald worden als ‘getroffen door de maan.’ Het stamt van een oude overtuiging dat de stand van de maan invloed had op bepaalde vormen van krankzinnigheid. Het Engelse woord lunatic, krankzinnige, komt dan ook van het Latijnse luna, maan.

Tegenwoordig wordt veelal aangenomen dat hier in Mattheüs een vorm van epilepsie wordt beschreven. Mattheüs beschrijft de situatie, naast maanziekte, echter ook in andere termen: de jongeman werd beheerst door een demon en de uitdrijving daarvan was de juiste genezingswijze. Wat is het nu, epilepsie of demonie? Miste Mattheüs de medische kennis die wij nu hebben om de situatie juist in te schatten? Miste zelfs Jezus, onze leraar, deze kennis? Of moeten wij, als hier wel sprake was van een demon, onze hedendaagse psychiatrische ziektebeelden op diezelfde manier gaan bekijken? Alle hier genoemde geluiden worden onder christenen verkondigd, en dat kan best verwarrend zijn.

Mattheüs laat in het midden of het uiteindelijk de maan was (een ‘medische verklaring’), of een demon (een geestelijke verklaring) waardoor de jongen gekweld werd. Wat denk jij? Misschien ken je voorbeelden van mensen om je heen die last hebben van gedragsstoornissen of andere psychiatrische problematiek. Het is ontzettend naar en vreemd om dan aan boze geesten te denken, laat staan om dat met hen te bespreken. Is dat nog wel van deze tijd, nu we vooral gewend zijn om gedrag met medicijnen en therapie positief te beïnvloeden?

Sprak Jezus enkel over een demon omdat mensen in zijn omgeving hem anders niet zouden begrijpen? Dat is mogelijk, maar het is nogal wat om elke keer dat de Bijbel spreekt over iets geestelijks dit te vervangen met een begrip dat tegenwoordig wel passend is. Waren de profeten psychotisch als ze stemmen hoorden uit de hemel? Had Paulus een zonnesteek toen hij zich door God gegrepen voelde op zijn weg naar Damascus? Het alternatief, alle teksten lezen zoals ze er staan, is overigens ook niet probleemloos: je zult moeten nadenken over de vraag of demonen en geesten nog steeds achter ziektebeelden zitten. Wat zegt dit over de huidige geneeskunde en de rol van christenen daarin?

Kortom, de Bijbel geeft genoeg stof tot nadenken over psychiatrie. Mocht je meer vergelijkbare teksten willen lezen, zie dan: Mat. 9:33, Mat. 15:22-27, Luk. 4:34-35, Luk. 8:26-39, Luk. 11:14.

Bijbeltijger Rob Bergsma (23) is bezig met een master Gemeentepredikant aan de PThU in Groningen. Daarnaast is hij erg actief binnen zijn studentenvereniging Navigators en is hij vaak als gitarist op kerkpodia te vinden.

Reacties

Wanneer je cookies in de categorie Overig accepteert vind je hier NPO Selected.

Volg ons

© Evangelische Omroep - Algemene voorwaarden